Sushi en sake

Ryûryûkyo Shinsai (vermeld op object), ca. 1810 - ca. 1820

Op een schaaltje liggen verschillende stukjes sushi. Door het gebruik van blinddruk, waarbij zonder inkt reliëf wordt aangebracht, lijken de rijstkorrels net echt. De kegeltjes naast het doosje rechtsonder openden zich wanneer ze in sake werden gelegd. Het was een verrassing om te zien welke vorm ze aannamen. De bloesemblaadjes die in het sake kopje drijven zijn dus geen echte kersenbloesem, maar de geopende vormpjes.

  • Soort kunstwerksurimono
  • ObjectnummerRP-P-2020-19
  • Afmetingenhoogte 133 mm x breedte 183 mm
  • Fysieke kenmerkenkleurenhoutsnede; lijnblok in zwart met kleurblokken, metaalpigment en blinddruk

Identificatie

  • Titel(s)

    • Sushi en sake
    • Sushi
  • Objecttype

  • Objectnummer

    RP-P-2020-19

  • Beschrijving

    Op een vierkant schaaltje liggen drie soorten zorgvuldig klaargemaakte rijst. We zien enkele stukjes sushi met garnaal, rijstpakketjes in bamboeblad en zeewier rolletjes, zogenaamde futomaki, opgerolde rijst waarbij het donkere zeewier en de witte rijst met daarin een dun laagje zalmroze een prachtige draaing laat zien. De rijstkorrels zijn door middel van blinddruk weergegeven met een zeer realistisch resultaat. Achter het schaaltje sushi is een porseleinen kopje afgebeeld, gevuld met sake waar twee bloemetjes in drijven. Wanneer we echter naar het doosje in de hoek linksonder kijken, wordt duidelijk dat het geen echte bloemen zijn. Op het etiket van het doosje valt te lezen: shuchūka, letterlijk vertaald ‘flower in sake’. Dit was een soort spel wat een toegevoegde waarde gaf aan het genot van het drinken van sake, alleen of met vrienden. Shuchūka zijn vormpjes die uit de gekleurde binnenkant van de stelen van de Yamabuki, de Kerria japonica werden gesneden. Deze vormpjes werden vervolgens samengeperst. Wanneer je de samengeperste vormpjes in sake legde, zogen ze zich vol en openden zich, waardoor de vorm en de kleur tevoorschijn kwam. Op de prent lijken de verschillende onderdelen van het spel te zijn afgebeeld: we zien het doosje waar je het kant en klare product in kocht met daarnaast drie compacte, kegel vormpjes die je kennelijk los diende te maken. Op een klein rood schaaltje liggen enkele bloemvormpjes, waarschijnlijk de uitgepakte kegeltjes. En in het sakekopje drijft het eindresultaat, de volledige geopende bloemen nadat de blaadjes zich met de sake hebben volgezogen. Het langzaam openen van de vormpjes en het verrassingselement van wat er zou verschijnen en in welke kleur, bracht extra plezier aan de sake tafel. Het eerste gedicht (van drie) verwijst zowel naar de 'Zeven Pruimen', een beroemd sake merk en naar het spel van de zich openende vormjes.


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • prentmaker: Ryûryûkyo Shinsai (vermeld op object), Japan
    • dichter: Narimasu, Keikôsha (vermeld op object), Japan
    • dichter: Chôkaen Miharu (vermeld op object), Japan
    • dichter: Senkaen Harumoto (vermeld op object), Japan
  • Datering

    ca. 1810 - ca. 1820

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    kleurenhoutsnede; lijnblok in zwart met kleurblokken, metaalpigment en blinddruk

  • Afmetingen

    hoogte 133 mm x breedte 183 mm


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Credit line

    Aankoop uit het Goslings NieuwBeerta Fonds/Rijksmuseum Fonds

  • Verwerving

    aankoop 2020-02-13

  • Copyright


Documentatie

  • Marije Jansen, ‘Recent Acquisitions: Asian Art, nr 6 - Ryuryukyo Shinsai', in Rijksmuseum bulletin, vol 69 (2021), nr 1, p. 81


Duurzaam webadres