Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen

Instrument van verschillende metalen voor graadmeting gevormd zoals een groot plat rond horloge. Met inscriptie 'ZACHARIAS JANSEN MIDELBURG ANNO 1636'. Limbus: indeling in 2 x 1-12 uren en 0-90-0-90 graden. Index zonder gradenindeling. Rete: Ecliptica met de namen en tekens van de dierenriem. Daarbinnen, met naame en teken, 15 vaste sterren en daarbuiten 20 vaste strren. Timpaan: twee schijven voor poolhoogten 49 en 52 graden, 46 en 55 graden. Noord-zuidmeridiaan, horizon rectus, kreeftskeerkring, evenaar, steenbokskeerkring, horizon obliquus, hoogteparallellen, azimutlijnen, dageraadslijn, schemeringslijn, lijnen van de twaalf huizen (I-XII), lijnen van de 1-12 uren. Mater: inscriptie. Dorsum: Rand waarop de namen van de dierenriem, maanden en dagen en schaalverdeling 90-0-90-0 graden. Bovenste helft: 1-12 uren. Onderste helft: schaduwkwadrant. Alhidade zonder gradenindeling.

  • Artwork typeastrolabe
  • Object numberNG-KOG-1691
  • Dimensionsdiameter 6.5 cm

Identification

  • Title(s)

    Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen

  • Object type

  • Object number

    NG-KOG-1691

  • Description

    Instrument van verschillende metalen voor graadmeting gevormd zoals een groot plat rond horloge. Met inscriptie 'ZACHARIAS JANSEN MIDELBURG ANNO 1636'. Limbus: indeling in 2 x 1-12 uren en 0-90-0-90 graden. Index zonder gradenindeling. Rete: Ecliptica met de namen en tekens van de dierenriem. Daarbinnen, met naame en teken, 15 vaste sterren en daarbuiten 20 vaste strren. Timpaan: twee schijven voor poolhoogten 49 en 52 graden, 46 en 55 graden. Noord-zuidmeridiaan, horizon rectus, kreeftskeerkring, evenaar, steenbokskeerkring, horizon obliquus, hoogteparallellen, azimutlijnen, dageraadslijn, schemeringslijn, lijnen van de twaalf huizen (I-XII), lijnen van de 1-12 uren. Mater: inscriptie. Dorsum: Rand waarop de namen van de dierenriem, maanden en dagen en schaalverdeling 90-0-90-0 graden. Bovenste helft: 1-12 uren. Onderste helft: schaduwkwadrant. Alhidade zonder gradenindeling.

  • Inscriptions / marks

    • signature: ‘ZACHARIAS JANSEN MIDELBURG ANNO 1636’
    • date: ‘1636’

Creation

  • Creation

    Germany (possibly)

  • Dating

    1600 - 1636

  • Search further with

Material and technique

  • Dimensions

    diameter 6.5 cm

Explanatory note

  • Zacharias Jansen, geboren ca. 1588, was brillenslijper en kramer (en valsemunter) te Middelburg. Zijn naam is in verband gebracht met de uitvinding van de telescoop. Vast staat slechts, dat hij een dergelijk instrument in zijn bezit heeft gehad. Een in het Zeeuws Museum bewaarde telescoop (inv.nr. G 1717) wordt aan hem toegeschreven. Volgens de huwelijksacte van zijn zoon, zou Zacharias Jansen vóór 1634 zijn overleden (Rooseboom, p 80. Nagtglas geeft als sterfjaar 1642, p 476). Het jaargal op de mater is echter ondubbelzinnig '1636'. Overigens vertoont het astrolabium veel overeenkomst met Duitse astrolabia uit de tweede helft van de zestiende eeuw. De inscriptie lijkt dan ook betrekking te hebben op de eigenaar van het instrument en niet op de maker. Misschien dat Zacharias het heeft aangeschaft tijdens een vaqn zijn Duitse reizen (Frankfurter Messe,1608, Ernst p. 32!).

This work is about

  • Person

  • Subject

  • Place

  • Period

    1636

Acquisition and rights

  • Credit line

    On loan from the Koninklijk Oudheidkundig Genootschap

  • Copyright

    Public domain

Documentation

  • Documentatiemap

Persistent URL

Questions?

Do you spot a mistake? Or do you have information about the object? Let us know!
  • Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen
  • Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen
  • Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen
  • Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen
  • Astrolabium gemaakt door of toebehoord hebbende aan Zacharias Jansen