Model van een tubulaire stoomketel

anoniem, 1845 - 1855

Deze stoomketel heeft een schoorsteen die tijdens het zeilen kan worden ingeschoven. De ketel heeft aan de zijkanten twee deuren naar de rookkast en drie in het midden voor de ovens. Stoom werd verhit in vlampijpen in de ketel. De voortgaande stoomtechnologie maakte het mogelijk stoomketels uit te rusten met steeds meer vlampijpen. Dit model heeft er 176, waardoor de ketel veel kleiner werd en beneden de waterlijn kon worden gehouden.

  • Soort kunstwerkinstructiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-533
  • Afmetingenhoogte 38,7 cm x breedte 24,7 cm x diepte 17,3 cm
  • Fysieke kenmerkenmessing, blik, touw en verf

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een tubulaire stoomketel

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-533

  • Beschrijving

    Model van een tubulaire of pijpketel met uitschuifbare schoorsteen, bruin en zwart geverfd. Voor op het model twee deuren aan de zijden naar de rookkast en drie in het midden voor de ovens, met openingen voor de aspannen onderin; de achterkant is open. Het model heeft honderd zes en zeventig vlampijpen. Bovenop de ketel een schoorsteen met een uitschuifbaar deel: het vaste gedeelte bestaat uit een buiten- en binnenwand, waarin de binnenste pijp met een takel met twee schroeven zonder eind bediend worden. De aanvoer naar de schoorsteen kan met een klep afgesloten worden. De aansluitingen voor de stoomleibuis en overige pijpleidingen zijn op het model weggelaten.

  • Opschriften / Merken

    opschrift, boven de deuren: ‘STOOMKETELS / STOOMKORVET PRINSES AMALIA.’

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: anoniem, Nederland

  • Datering

    1845 - 1855

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    messing, blik, touw en verf

  • Afmetingen

    hoogte 38,7 cm x breedte 24,7 cm x diepte 17,3 cm


Toelichting

  • Door het gebruik van pijpen, waarin de stoom werd verhit, kon de ketel veel kleiner en beneden de waterlijn gehouden worden. Tijdens het zeilen werd de schoorsteen ingeschoven. De korvet van 19 stukken Borneo, lang 51 m., ontworpen door L.K. Turk, werd in 1845 in Rotterdam op stapel gezet. Wegens opheffing van de Marinewerf te Rotterdam uit elkaar genomen en in Vlissingen afgebouwd in 1850-1855 door P.A. Bruin, herdoopt Prinses Amalia en voozien van hulpstoomvermogen. De machines werden door de Koninklijke fabriek P. van Vlissingen en Dudok van Heel in Amsterdam gemaakt. Afgevoerd in Oost-Indië in 1875.


Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • J.M. Dirkzwager, 'De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. Ontwikkeling en gebruik van stoomketels in het tweede kwart van de 19de eeuw', Tijdschrift voor zeegeschiedenis 11 (1992) nr. 1, p. 53.
    • J.M. Dirkzwager, "De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. Schroefvoortstuwing in het tweede en derde kwart van de negentiende eeuw", Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 12 (1993), pp. 13-36.

Duurzaam webadres


anonymous

Model of a Tubular Boiler

Netherlands, 1845 - 1855

Inscriptions

  • inscription, above the doors:STOOMKETELS / STOOMKORVET PRINSES AMALIA.

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-533


Entry

Model of a tubular boiler with a telescopic funnel, painted brown and black.

At the front, two doors are indicated at the sides for the smoke box and three doors in the middle for the furnaces, with openings for the ash pans underneath; the rear is open. The model has 176 tubes. On top of the boiler the telescopic funnel is positioned, operated with a tackle with two worm screws. The fixed part of the funnel has an outer and an inner wall, the moving section being the inner one. The outer funnel wall can be removed. The conduit from smoke box to funnel can be closed with a valve at the base of the funnel. No points of junction for the steam pipe or other pipes are indicated on the model.

This model was made at the Koninklijke Fabriek P. van Vlissingen & Dudok van Heel in 1855.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 534. The use of tubes in this kind of boiler, in which the steam was heated, diminished the volume of the boiler, which enabled it to be placed below the waterline. When sailing, the funnel was retracted to reduce drag.

The 19-gun sloop of war Borneo, 51 metres long, designed by Lambertus Katharinus Turk (1811-1873), was laid down in Rotterdam in 1845. Because of the closure of the Navy dockyard in Rotterdam, the sloop was taken apart and finished by P.A. Bruin in Flushing from 1850 to 1855, where it was renamed Prinses Amalia and equipped with auxiliary steam propulsion. The engines were made by the Koninklijke Fabriek P. van Vlissingen & Dudok van Heel in Amsterdam. Borneo was decommissioned in the Dutch East Indies in 1875.2A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 85.


Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 534; A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 85; J.M. Dirkzwager, ‘De Nederlandse Marine als pionier in de technische ontwikkeling. Ontwikkeling en gebruik van stoomketels in het tweede kwart van de 19de eeuw’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 11 (1992), no. 1, pp. 41-57, p. 53; G. van der Ham, De geschiedenis van Nederland in 100 voorwerpen, Amsterdam 2013, pp. 401-05


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Tubular Boiler, Netherlands, 1845 - 1855', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200315820

(accessed 23 mei 2026 23:28:46 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 534.
  • 2A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 85.