Model van een kettingpomp

Petrus van der Loo, 1855

Model van de dwarsdoorsnede van een schip ter hoogte van de grote mast, met vier dekken en een kettingpomp. De pomp bestaat uit een ketting van emmers die langs een pompbuis naar beneden tot de kiel geleid worden en langs een andere buis weer omhoog komen; op het bovenste dek gaan ze over een vijfhoekig wiel, dat aangedreven wordt door een kruk en vliegwiel. De vier dekken zijn gedeeltelijk beplankt en worden ondersteund door dekbalken, die van acht verschillende holle metalen knieën zijn voorzien: sommige zijn op de houten knie die zij bedekken vastgenageld, andere op de wegering, sommige in de dekbalk, andere in de dekplanken. Schaal 1:20 (volgens Obreen).

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-649
  • Afmetingenmodel: hoogte 65,5 cm x breedte 70,5 cm x diepte 12,5 cm, capsule: hoogte 69,5 cm x breedte 74,5 cm x diepte 15,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en leer

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een kettingpomp

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-649

  • Beschrijving

    Model van de dwarsdoorsnede van een schip ter hoogte van de grote mast, met vier dekken en een kettingpomp. De pomp bestaat uit een ketting van emmers die langs een pompbuis naar beneden tot de kiel geleid worden en langs een andere buis weer omhoog komen; op het bovenste dek gaan ze over een vijfhoekig wiel, dat aangedreven wordt door een kruk en vliegwiel. De vier dekken zijn gedeeltelijk beplankt en worden ondersteund door dekbalken, die van acht verschillende holle metalen knieën zijn voorzien: sommige zijn op de houten knie die zij bedekken vastgenageld, andere op de wegering, sommige in de dekbalk, andere in de dekplanken. Schaal 1:20 (volgens Obreen).

  • Opschriften / Merken

    etiket: ‘649’ voormalig inventarisnummer

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: Petrus van der Loo, Den Haag
    • ontwerper: Petrus van der Loo, Den Haag
  • Datering

    1855

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en leer

  • Afmetingen

    • model: hoogte 65,5 cm x breedte 70,5 cm x diepte 12,5 cm
    • capsule: hoogte 69,5 cm x breedte 74,5 cm x diepte 15,5 cm

Toelichting

  • Van der Loo ontwierp deze kettingpomp als noodpomp voor het fregat van 60 stukken de Waal (lang 54 m, Rotterdam, P. Glavimans Jz., 1828-1840; herdoopt Prins van Oranje in 1844 en verkocht voor de sloop in 1897). De pomp werd door twee man aangedreven.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • H. Hazelhof Roelfzema, 'Het fregat 1ste klasse "Prins van Oranje"', Jaarverslag Nederlands Scheepvaartmuseum, Amsterdam (1984), p. 26-33.
    • J.C. Rijk, Handleiding tot de kennis der scheepsbouw, 1822, p. 267-269.

Duurzaam webadres


Petrus van der Loo

Model of a Chain Pump

The Hague, The Hague, 1855

Inscriptions

  • label:649 former inventory label

Conservation

  • Ab Hoving, juni 2010: woodworm treatment; retouched

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-649


Entry

Model of the transverse section of a ship near the mainmast, with four decks and a chain pump.

The pump consists of a chain of buckets going down in one trunk to the bilges and coming up through another. On the top deck the buckets pass through the cistern over a pentagonal wheel, which is driven by a crank with a flywheel. The four decks are partly planked and supported by beams, for which eight different hollow metal knees have been fitted on the model. Some are nailed to the wooden knee they cover, others against the ceiling, some in the deckbeams, others in the planking.

Petrus van der Loo (1806-1864) designed this chain pump as an emergency pump for the 60-gun frigate Waal (54 metres long, built in Rotterdam by Pieter Glavimans Jansz (1768-1850) from 1828 to 1840. It was renamed Prins van Oranje in 1844 and broken up in 1897).1A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, pp. 11-12. The pump could be operated by two people. The model was shown at the Exposition Universelle of 1855 in Paris.2Expositions des produits de l’industrie de toutes les nations, 1855. Catalogue officiel, Paris (1855) p. 381.

Scale (according to Obreen)3J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 649. 1:20.


Literature

J.C. Rijk, Handleiding tot de kennis van den scheepsbouw, s.l. 1822, pp. 267-69; Exposition 1855, p. 381; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 649; G.P.J. Mossel, Handleiding tot de kennis van het schip, Amsterdam 1859, p. 280; A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, pp. 11-12; H. Hazelhof Roelfzema, ‘Het fregat 1ste klasse “Prins van Oranje”’, Jaarverslag Nederlands Scheepvaartmuseum (1984), pp. 26-33; A.A. Lemmers, Techniek op schaal. Modellen en het technologiebeleid van de Marine 1725-1885, Amsterdam 1996, pp. 260, 355


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Petrus van der Loo, Model of a Chain Pump, The Hague, 1855', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053885

(accessed 21 mei 2026 12:28:21 UTC+0).

Footnotes

  • 1A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, pp. 11-12.
  • 2Expositions des produits de l’industrie de toutes les nations, 1855. Catalogue officiel, Paris (1855) p. 381.
  • 3J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 649.