Model van de zeedoksluis van Vlissingen

Rijkswerf Vlissingen, 1849

Constructiemodel van een sluis met drie paar deuren voor een dok. Het model laat de verbeteringen en herstelwerkzaamheden aan de sluisvloer zien die in 1847-1848 uitgevoerd werden. De sluisdeuren worden met lange bomen aan kaapstanders op de wal, zogenaamde duwpersen, bediend. De vloeddeuren aan de zeezijde van de sluis openen naar buiten toe; ze hebben geen spuien. Het overige twee paar deuren zijn ebdeuren en openen naar binnen toe; het middelste paar heeft lage spuien, het binnenste paar heeft spuien net onder het laagwater niveau. Tussen de vloeddeuren en de middelste ebdeuren is een verhoogde drempel aangebracht evenals aan de sluiskant van de binnenste ebdeuren. Aan beide zijden van de sluis loopt een gang net boven het laagwaterniveau van de buitenhaven tot in het dok; deze gangen hebben twee onderaardse deuren die met kaapstanders boven worden bediend. De middelste deuren zijn spuisluizen en dienen om samen met de onderaardse gangen of ‘riolen’ de haven op diepte te houden door te spuien. Schaal 1:50 (schaal op model).

Soort kunstwerkdemonstratiemodel
ObjectnummerNG-MC-8
Afmetingenhoogte 31 cm x breedte 149,2 cm x diepte 93 cm
Fysieke kenmerkenhout, messing en touw

Identificatie

Titel(s)
Model van de zeedoksluis van Vlissingen
Objecttype
Objectnummer
NG-MC-8
Beschrijving
Constructiemodel van een sluis met drie paar deuren voor een dok. Het model laat de verbeteringen en herstelwerkzaamheden aan de sluisvloer zien die in 1847-1848 uitgevoerd werden. De sluisdeuren worden met lange bomen aan kaapstanders op de wal, zogenaamde duwpersen, bediend. De vloeddeuren aan de zeezijde van de sluis openen naar buiten toe; ze hebben geen spuien. Het overige twee paar deuren zijn ebdeuren en openen naar binnen toe; het middelste paar heeft lage spuien, het binnenste paar heeft spuien net onder het laagwater niveau. Tussen de vloeddeuren en de middelste ebdeuren is een verhoogde drempel aangebracht evenals aan de sluiskant van de binnenste ebdeuren. Aan beide zijden van de sluis loopt een gang net boven het laagwaterniveau van de buitenhaven tot in het dok; deze gangen hebben twee onderaardse deuren die met kaapstanders boven worden bediend. De middelste deuren zijn spuisluizen en dienen om samen met de onderaardse gangen of ‘riolen’ de haven op diepte te houden door te spuien. Schaal 1:50 (schaal op model).
Opschriften / Merken
- opschrift, linksboven, op een papieren label: ‘Groote Zeedoksluis te Vlissingen / na de werkzaamheden tot reconstructie der / fundering enz. in 1847-1848 / [followed by measurements] / Ingezonden bij het rapport / van heden N 82 / Vlissingen den 22 Februarij 1850 / De Hoofd Ingenieur der Marine / A.E. Tromp.’
- opschrift, rechtsboven, op een papieren label: ‘Onder regering van / Z.M. Koning Willem II / Minister van Marine / J.C. Rijk. / Directeur en Kommandant alhier / E. Lucas. / De sluisbodem hersteld en versterkt / met overleg van A. Caland Hoofd In / genieur van den Waterstaat onder de zorg / van den Hoofd Ingenieur der Marine / A.E. Tromp.’
- opschrift, op de sluisvloer, in het slot: ‘EERSTE STEEN / 15 MEI 1848.’
- opschrift, op de sluisvloer, op de buitenkant van het slot: ‘LAATSTE STEEN / 27 OCT. 1848.’
Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

Vervaardiging
modelmaker: Rijkswerf Vlissingen, Vlissingen
Datering
1849
Zoek verder op

Materiaal en techniek

Fysieke kenmerken
hout, messing en touw
Afmetingen
hoogte 31 cm x breedte 149,2 cm x diepte 93 cm

Toelichting

De zeesluis van Vlissingen werd in deze vorm hersteld door de Fransen in 1810 na de vernielingen door de Engelsen in 1809; na enkele jaren werden de halfronde deuren vervangen door platte, zoals op het model. Verval maakte herstelwerkzaamheden noodzakelijk, die in 1847-1848 door J.J. en C.J. van Uye uit Middelburg werden uitgevoerd.

Dit werk gaat over

Onderwerp
Plaats

Verwerving en rechten

Copyright
Publiek domein
Herkomst
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

A.E. Tromp, 'Aanleg en gemaakte veranderingen aan het dok der Marine te Vlissingen en de daar voor liggende grote zeesluis, met vermelding van belangrijke bijzonderheden der constructie en andere', Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1851), p. 531 ff., 791 ff.

Gerelateerde objecten

Gerelateerd

Duurzaam webadres

Als u naar dit object wilt verwijzen, gebruik dan de duurzame URL:
https://id.rijksmuseum.nl/20053172

Inscriptions

inscription, top left, on a paper label:Groote Zeedoksluis te Vlissingen / na de werkzaamheden tot reconstructie der / fundering enz. in 1847-1848 / [followed by measurements] / Ingezonden bij het rapport / van heden N 82 / Vlissingen den 22 Februarij 1850 / De Hoofd Ingenieur der Marine / A.E. Tromp.
inscription, top right, on a paper label:Onder regering van / Z.M. Koning Willem II / Minister van Marine / J.C. Rijk. / Directeur en Kommandant alhier / E. Lucas. / De sluisbodem hersteld en versterkt / met overleg van A. Caland Hoofd In / genieur van den Waterstaat onder de zorg / van den Hoofd Ingenieur der Marine / A.E. Tromp.
inscription, on the basin floor, inside the lock:EERSTE STEEN / 15 MEI 1848.
inscription, on the basin floor, on the exterior of the lock:LAATSTE STEEN / 27 OCT. 1848.

Conservation

P. Borst, 1986: restored

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-8

Entry

Wooden construction model of a lock for a basin, with three pairs of lock gates.

The model shows the floor after the improvements and reinforcements of 1847 and 1848. The lock gates are operated using balance beams fixed to capstans on the shore. The high-water gates on the seaward side of the lock open outwards. They do not have any paddles. The two other pairs of gates are both low-water gates and open inwards; the middle pair have low paddles, the inner pair have paddles just below the low-water level. Between the outer and middle gates there is a raised sill, and another sill on the inside of the lock behind the inner gates. On either side, just above the low-water level, a channel or drain runs from the outer harbour to the inner side of the dock; capstans operate the two subterranean doors of each channel. Both the channels and the middle doors are sluices to control the water level in the harbour.

The Flushing lock to the basin was rebuilt by the French in 1810, following its destruction by the British in 1809. After a number of years the curved doors were replaced with flat ones, as illustrated by the model. Decay necessitated repairs, which were performed by J.J. and C.J. van Uye from Middelburg from 1847 to 1848.

Scale (on model) 1:50.

Literature

A.E. Tromp, ‘Aanleg en gemaakte veranderingen aan het dok der Marine te Vlissingen en de daar voor liggende grote zeesluis, met vermelding van belangrijke bijzonderheden der constructie en andere’, Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1851), pp. 531-78, 791-842; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 8; G.P.J. Mossel, Handleiding tot de kennis van het schip, Amsterdam 1859, pp. 421-22; H.G. van Grol, De geschiedenis der oude havens van Vlissingen, alsmede de invloed van Oranje op hare verdere ontwikkeling, Flushing 1931

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Vlissingen, Model of the Lock for the Basin at Flushing, Flushing, 1849', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053172

(accessed 21 mei 2026 16:56:10 UTC+0).