Model van een kanonneerboot

W.G. Armstrong & Co, ca. 1870 - ca. 1871

Gepolychromeerd blokmodel van een kanonneerboot type Staunch, op grondplank. Het is een platbodem met nogal geprononceerde kiel en kimkielen; verticale voorsteven, elliptisch hek, roer met afgerond roerblad, twee vierbladige schroeven. Het hoofdek is omgeven door een dichte railing, die het afscheidt van het luizenplecht, waarop twee davits staan. Op het hoofddek zien we, van achteren naar voren: stuurwiel, kompashuis, een kleine overdekte opgang, een roef, een afgekorte paalmast, twee parallelle dekhuizen met deklichten, een ventilatieschacht en een schoorsteen ieder, een grote overdekte opgang daartussen, een kaapstander en op het voordek een overdekte geschutsstelling. Tegen de reling zijn verschillende kasten en twee rekken met granaten aangebracht; aan stuurboord hangt een sloep in davits. De kap over de geschutsstelling kan verwijderd worden, waardoor een kanon in Moncrieff-affuit zichtbaar wordt.

  • Soort kunstwerkscheepsmodel, presentatiemodel, volmodel
  • ObjectnummerNG-MC-1276
  • Afmetingenhoogte 26 cm x lengte 88,5 cm x breedte 24,8 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing, blik en touw

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een kanonneerboot

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1276

  • Beschrijving

    Gepolychromeerd blokmodel van een kanonneerboot type Staunch, op grondplank. Het is een platbodem met nogal geprononceerde kiel en kimkielen; verticale voorsteven, elliptisch hek, roer met afgerond roerblad, twee vierbladige schroeven. Het hoofdek is omgeven door een dichte railing, die het afscheidt van het luizenplecht, waarop twee davits staan. Op het hoofddek zien we, van achteren naar voren: stuurwiel, kompashuis, een kleine overdekte opgang, een roef, een afgekorte paalmast, twee parallelle dekhuizen met deklichten, een ventilatieschacht en een schoorsteen ieder, een grote overdekte opgang daartussen, een kaapstander en op het voordek een overdekte geschutsstelling. Tegen de reling zijn verschillende kasten en twee rekken met granaten aangebracht; aan stuurboord hangt een sloep in davits. De kap over de geschutsstelling kan verwijderd worden, waardoor een kanon in Moncrieff-affuit zichtbaar wordt.

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: W.G. Armstrong & Co, Newcastle upon Tyne

  • Datering

    ca. 1870 - ca. 1871

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing, blik en touw

  • Afmetingen

    hoogte 26 cm x lengte 88,5 cm x breedte 24,8 cm

Toelichting

  • De firma Armstrong in Newcastle ontwikkelde een eigen type kanonneerboot voor de binnenwateren, genaamd Staunch. De Nederlandse Marine bestelde er twee van in 1870-1871, de Ever (1873), lang 25.9 m, en de Hydra (1873), lang 25.88 m, die met een prototype geschutsopstelling werden uitgerust: een aanpassing van het Moncrieff-affuit, dat oorspronkelijk voor gebruik op land was bedoeld. Het werd verondersteld minder negatief effect op de stabiliteit van het schip te hebben neergelaten stand; dit bleek onjuist. Het hydraulische en pneumatische bedieningssysteem werd gevaarlijk gevonden en weldra verwijderd. Het scheepsontwerp was wel een succes en alle verdere kanonneerboten tweede klas waren van hetzelfde ontwerp, die van eerste klas, type Wodan, eveneens maar 7,5 % groter; al deze schepen werden door Nederlandse bedrijven gebouwd. De Ever was in actieve dienst tot 1884, daarna excertitievaartuig, in 1914 logementschip; uit dienst in 1926. De Hydra werd in 1877 wachtschip; uit dienst en verkocht voor de sloop in 1906-1907.

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

    • J.M. Dirkzwager, 'Stoomkanonneerboot type Staunch', Spiegel Historiael 27 (1992) nr. 2, p. 85-86, afb. 1-2.
    • Bruno Johannes Tideman, Memoriaal van de Marine, bevattende opgaven betrekkelijk de afmetingen, constructie, (...) van Nederlandsche oorlogsschepen en omtrent enige havens, dokken, sluizen, werven enz., Amsterdam, 1876-1880, livret I.
    • Ian Mc Neil, Hydraulic Power, London 1972.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!
  • Model van een kanonneerboot
  • Model van een kanonneerboot

W.G. Armstrong & Co

Model of a Gunboat

c. 1870 - c. 1871

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1276

Entry

Polychromed block model of a ‘Staunch’ type gunboat, mounted on a rectangular wooden base.

A flat-bottomed vessel with a rather prominent keel and two bilge keels. It has a vertical stem, an elliptical stern, a rudder with rounded blade and two four-blade propellers. The main deck is surrounded by a closed railing, separating it from the beakhead platform, on which two davits are set. On the main deck, from aft to forward, is a steering wheel, a binnacle, a small companionway, a skylight, a pole mast (cut off), two parallel deckhouses with a skylight, a ventilation shaft and a funnel, a large companionway in between and a capstan. At the bow is a covered gun emplacement. Against the railing there are several lockers and two shot garlands. To starboard a boat is hung in davits. The roof over the gun emplacement can be taken off, revealing a gun in a Moncrieff gun cradle.

W.G. Armstrong & Co of Newcastle developed its own type of gunboats for inland defence purposes, called ‘Staunch’. The Dutch Navy ordered two of them between 1870 and 1871: Ever (1873), 25.9 metres long, and Hydra (1873), 25.88 metres long,1A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 118. which were equipped with a prototype gun position, an adaptation of the Moncrieff gun cradle (NG-MC-1265), originally designed for use on land.

In reclined position, the gun was supposed to have less negative effect on the stability of the gunboat, but this proved to be untrue. The hydraulic and pneumatic operating system was considered dangerous and was soon removed. The ship’s design was a success, however, and all subsequently built gunboats 2nd class were of the same design, and also the 1st class ones type ‘Wodan’, which were 7.5% larger, however: all these were built by Dutch firms.

Literature

B.J. Tideman, Memoriaal van de Marine, bevattende opgaven betrekkelijk de afmetingen, constructie, ... van Nederlandsche oorlogsschepen en omtrent enige havens, dokken, sluizen, werven enz., Amsterdam 1876-80, livret I; J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1276; A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 118; I. McNeil, Hydraulic Power, London 1972; J.M. Dirkzwager, ‘Stoomkanonneerboot type “Staunch”’, Spiegel Historiael 27 (1992), no. 2, pp. 85-86; A. Preston and J. Major, Send a Gunboat: The Victorian Navy and Supremacy at Sea 1854–1904, London 2007 (rev. ed.)

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'W.G. Armstrong & Co, Model of a Gunboat, Newcastle upon Tyne, c. 1870 - c. 1871', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200316136

(accessed 21 mei 2026 20:57:18 UTC+0).

Footnotes

  • 1A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 118.