Aan de slag met de collectie:
Model van een scheprad
anoniem, 1834
Model van een scheprad met zes bewegende borden. Het model is zwart en wit beschilderd. Het scheprad bestaat enkel uit spaken en borden. Een cirkelvormige rail met gelijke diameter als het scheprad is excentrisch ten opzichte van het scheprad tegen de scheepswand aangebracht. De as van ieder bord is van een kruk voorzien, die in de groef van deze rails loopt en zo de borden laat draaien. Het model kan met een zwengel bewogen worden. Schaal 1:20 (afgeleid).
- Soort kunstwerkdemonstratiemodel
- ObjectnummerNG-MC-537
- Afmetingenmodel: hoogte 30,8 cm x breedte 40,1 cm x diepte 34,8 cm, capsule: hoogte 34 cm x breedte 62,5 cm x diepte 43,5 cm
- Fysieke kenmerkenhout en ijzer
Identificatie
Titel(s)
Model van een scheprad
Objecttype
Objectnummer
NG-MC-537
Beschrijving
Model van een scheprad met zes bewegende borden. Het model is zwart en wit beschilderd. Het scheprad bestaat enkel uit spaken en borden. Een cirkelvormige rail met gelijke diameter als het scheprad is excentrisch ten opzichte van het scheprad tegen de scheepswand aangebracht. De as van ieder bord is van een kruk voorzien, die in de groef van deze rails loopt en zo de borden laat draaien. Het model kan met een zwengel bewogen worden. Schaal 1:20 (afgeleid).
Opschriften / Merken
etiket, op de scheepswand: ‘536’ voormalig inventarisnummer
Onderdeel van catalogus
Vervaardiging
Vervaardiging
- modelmaker: anoniem, Nederland
- naar ontwerp van J. Valkenier, Nederland
Datering
1834
Zoek verder op
Materiaal en techniek
Fysieke kenmerken
hout en ijzer
Afmetingen
- model: hoogte 30,8 cm x breedte 40,1 cm x diepte 34,8 cm
- capsule: hoogte 34 cm x breedte 62,5 cm x diepte 43,5 cm
Toelichting
J. Valkenier, die dit model, op aanmoediging van Wathier, uitdacht en vervaardigde als verbetering op het model van Wathier, was tweede machinist van het stoomschip Suriname. Het doel van het ontwerp was het verkrijgen van een vertikale stand van de borden op het moment dat zij het water ingaan en weer uitkomen, wat de trilling van de raderwielen sterk verminderde.
Dit werk gaat over
Onderwerp
Verwerving en rechten
Copyright
Herkomst
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883
Documentatie
- J.M. Dirkzwager, 'De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw', Tijdschrift voor zeegeschiedenis 10 (1991) nr. 1, p. 41-58, afb. 9 [afb. 9 en 10 zijn omgedraaid].
- C. Roest, Het marine stoomwerktuig beschreven in de vorm van een woordenboek, 1842, appendix p. 2-3.
- J.M. Dirkzwager, 'Problemen en oplossingen bij de ontwikkeling van de stoomvaart in Nederland', Erfgoed van industrie en techniek 1 (1992) nr.3, p. 74-90, afb. p. 79.
Duurzaam webadres
Als u naar dit object wilt verwijzen, gebruik dan de duurzame URL:
Vragen?
Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!
anonymous
Model of a Paddle Wheel
Netherlands, Netherlands, 1834
Inscriptions
- label, on the ship's hull:536 former inventory label
Provenance
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883
Object number: NG-MC-537
Entry
Polychromed model of a feathering wheel with six moving paddle boards.
The model is painted black and white. The paddle wheel consists of spokes and boards only. A fixed circular rail is mounted against the ship’s hull, which has the same diameter as, but is eccentrically placed in relation to, the paddle wheel. The axles of the boards have a crank, each of which runs in the groove of the rail, which results in the turning of the boards. The model can be operated with a handle.
The incorrect catalogue number 536 is attached to the model. J. Valkenier,1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 537. who invented this paddle wheel as an improvement of François Wathier’s (1804-1862) paddle wheel (NG-MC-536) and who, at the instigation of Wathier, executed the model, was second engineer on the paddle steamer Suriname.
The purpose of the design was to ensure that the paddle boards remained vertical when entering and coming out of the water, which greatly reduced the vibrations of the paddle wheel.
Scale (derived) 1:20.
Literature
C. Roest, Het marine stoomwerktuig beschreven in de vorm van een woordenboek, s.l. 1842, Appendix pp. 2-3; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 537; J.M. Dirkzwager, ‘De Nederlandse Marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 10 (1991), no. 1, pp. 41-58, p. 51, fig. 9 (figs. 9-10 mixed up); J.M. Dirkzwager, ‘Problemen en oplossingen bij de ontwikkeling van de stoomvaart in Nederland’, Erfgoed van Industrie en Techniek 3 (1992), pp. 74-90, p. 79; A.J. Hoving, ‘Early Dutch Paddlewheelers’, Model Shipwright 79 (1992), pp. 59-63; A.J. Hoving, Message in a Model: Stories from the Navy Model Room of the Rijksmuseum, Florence, OR 2013, pp. 164-67
Citation
J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Paddle Wheel, Netherlands, 1834', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053797
(accessed 21 mei 2026 23:41:10 UTC+0).Footnotes
- 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 537.