Missing Title

Jan Nelleman (I), ca. 1680 - ca. 1690

Een buks is een geweer met een getrokken loop. Dat wil zeggen dat er in de loop spiraalvormige groeven zijn aangebracht die de kogel richting geven. Zo kan men veel nauwkeuriger schieten. Om goed te kunnen ‘bersen’ – groot wild besluipen door struikgewas – kregen 17de-eeuwse buksen dit soort korte, zware lopen. De naam op de loop, Samuel Ridderspore, verwijst naar de eigenaar, waarschijnlijk een Zweed.

  • Soort kunstwerkjachtwapen, vuursteengeweer
  • ObjectnummerNG-2002-23-19
  • Afmetingengeheel: lengte 103,1 cm, loop: lengte 65,85 cm, kaliber: diameter 17,9 mm

Identificatie

  • Titel(s)

    Buks voor de bersjacht

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-2002-23-19

  • Beschrijving

    Buks voor de bersjacht. Het ijzeren slot is gegraveerd met lofwerk en een signatuur. De zware ijzeren loop is voorzien van een ziel getrokken met zes groeven, en een richt-ribbe; de vizierkorrel is van geelkoper, het vizier is bedekt met een ijzeren kap; bovenop gestempeld met een gekroond monogram EWB(?) geïncrustreerd in goud, met daarachter de inscriptie SAMVEL RIDDERSPORE; links daarvan gestempeld met een gekroond schild met S.R.S. geïncrusteerd in geelkoper en rechts met een niet geïdentificeerd teken in een ovaal. De houten kolf is gelakt om wortelnotenhout na te bootsen en eenvoudig gesneden; op de rechterwang van de kolf zit een kolfdoos met verschuifbaar deksel, de linkerwang heeft een wangplaat; aan de voorkant afgezet met koehoorn. Het ijzeren beslag bestaat uit drie laadstokkokers, een ajour bewerkte schroefplaat in de vorm van een slang met lofwerk, een trekkerbeugel gegraveerd met een vogel op een tak, de trekkerplaat met gegraveerd lofwerk, en een platte kolfplaat met de bovenkant in een punt; op de kolf is een ijzeren plaatje bevestigd, vermoedelijk bestemd voor een extravizier; de gelakte houten laadstok is voorzien van een kap van koehoorn.

  • Opschriften / Merken

    • signatuur, slot, gegraveerd: ‘IAN NELLEMAN // VTRECHT’
    • monogram, loop, gestempeld: ‘EWB (?)’
    • monogram, loop, gestempeld: ‘SRS’ De initialen staan in een gekroond schild. (De initialen SRS in het gekroonde schild zijn vermoedelijk die van Samuel Ridderspore [Puype, 1996].)
    • opschrift, loop, gestempeld: ‘SAMVEL // RIDDERSPORE’ (De inscriptie op de loop verwijst waarschijnlijk naar een van de eigenaren van deze buks, ene Samuel Ridderspore, wiens naam Zweeds klinkt [Puype, 1996].)

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    geweermaker: Jan Nelleman (I), Utrecht (stad)

  • Datering

    ca. 1680 - ca. 1690

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Afmetingen

    • geheel: lengte 103,1 cm
    • loop: lengte 65,85 cm
    • kaliber: diameter 17,9 mm

Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Credit line

    Aankoop uit de Collectie H.L. Visser, met steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds, het Ministerie van OCenW, het Ministerie van Defensie, het VSBfonds, de BankGiro Loterij en het Rijksmuseum Fonds

  • Verwerving

    aankoop 2002

  • Copyright


Documentatie

    • W. Eckardt [&] O. Morawietz, Die Handwaffen des brandenburgisch-preussisch-deutschen Heeres 1640-1945 Hamburg 1957, p. 86-88.
    • H.L. Blackmore, Guns and Rifles of the World New York 1965, p. 108, fig. 932.
    • Hermann Historica, 26. Auktion: Antiken, alte Waffen [usw.] München [8/9 May] 1992 veilingcatalogus.
    • A. Hoff, Dutch Firearms London 1978, p. 191.
    • Documentatiemap.
    • H.L. Blackmore, Hunting Weapons. London 1971, p. 279-284.

Duurzaam webadres