Buitgemaakt geschut

omgeving van Laurens Oxsen, 1667

Na de verovering van Java (1825-1830) probeerden de Nederlanders ook de andere Indonesische eilanden en de omringende zeeën onder hun controle te brengen. Met militaire expedities dwongen ze de vorsten van deze eilanden het Nederlands gezag te erkennen. Tijdens die gevechten werden deze kanonnen buitgemaakt. Een ervan is een oud VOC-kanon uit 1667.

  • Soort kunstwerkkanon
  • ObjectnummerNG-MC-1104
  • Afmetingengeheel: lengte 136 cm x diameter 33,5 cm, druif-stootbodem: lengte 14,5 cm, stootbodem-tromp: lengte 121,5 cm, kaliber 6,7 cm x gewicht (eigenschap) 210 kg, monding-zundgat: lengte 112 cm, druifbol: diameter 7,6 cm, kulasband: diameter 22,3 cm, tap: diameter 6,7 cm, loop: diameter 13,3 cm (kleinste diameter) x diameter 20,5 cm (grootste diameter)
  • Fysieke kenmerkenbrons

Identificatie

  • Titel(s)

    • Kanon
    • Buitgemaakt geschut
  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1104

  • Beschrijving

    Bronzen voorlader, Europees type. De loop heeft een kransvormige monding, eerste, tweede en hoogste sieraadbanden, en banden bij de monding en vóór de hoogste sieraadband, en twee dunne en twee dikke kulasbanden. Op het tappengedeelte de tappen en twee dolfijnen; waar de dolfijnen op de loop zijn bevestigd, heeft de loop ruitvormige decoraties van nagelinkepingen. Het platte kulas is versierd met puntmotieven, de druif heeft een knopvorm. Het zundgat, omringd door een rechthoekige opstaande rand, heeft aan weerszijden een knop voor een zundgatdeksel. Vóór het zundgat een ovale cartouche met monogram van Amsterdamse kamer van de VOC, en de opschriften.

  • Opschriften / Merken

    • gietgewicht, kulasband: ‘432’
    • monogram, bovenkant loop in wapenschild: ‘A VOC’
    • opschrift, bovenkant loop onder wapenschild: ‘BATAVIA’
    • datum, bovenkant loop boven wapenschild: ‘1667’
  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    geschutgieter: omgeving van Laurens Oxsen, Batavia

  • Datering

    1667

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    brons

  • Afmetingen

    • geheel: lengte 136 cm x diameter 33,5 cm
    • druif-stootbodem: lengte 14,5 cm
    • stootbodem-tromp: lengte 121,5 cm
    • kaliber 6,7 cm x gewicht (eigenschap) 210 kg
    • monding-zundgat: lengte 112 cm
    • druifbol: diameter 7,6 cm
    • kulasband: diameter 22,3 cm
    • tap: diameter 6,7 cm
    • loop: diameter 13,3 cm (kleinste diameter) x diameter 20,5 cm (grootste diameter)

Toelichting

  • Buitgemaakt bij Djambische expeditie, augustus 1858.


Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

  • Plaats

  • Periode

    1858-08


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie


Duurzaam webadres


Laurens Oxsen (circle of)

Gun

Batavia, 1667

Inscriptions

  • date, on the barrel:1667
  • monogram, on the barrel:A VOC
  • inscription, on the barrel:BATAVIA
  • on the breech ring:432

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1104


Entry

Bronze muzzle-loading gun of a European type.

It has a wreath-shaped muzzle, muzzle astragal fillets, chase astragal fillets, second reinforcement mouldings, dolphins and trunnions, first reinforcement mouldings, vent astragal fillets, base mouldings, a flat breech base and a bud-shaped cascabel button. To each side of the vent, which is surrounded by a rectangular rim, a button on which a vent cover can be secured is positioned. On the first reinforcement an oval cartouche is depicted, with the monogram of the Amsterdam chamber of the Dutch East India Company and inscriptions. Where the dolphins are moulded, the gun is decorated with diamond-shaped motifs. The breech is decorated with point motifs.

This gun was captured during the Djambi expedition in August 1858. The mark ‘D’ mentioned in the inventory1J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1104. could not be found.

It is possible that the gun was manufactured in the circle of Laurens Oxsen, who, originally from Schleswig-Holstein, from 1656 onwards manufactured guns for the Dutch East India Company in Batavia.2E. Sint Nicolaas, ‘Drie “Indische kanonnen” en hun geschiedenis, Bulletin van het Rijksmuseum 55 (2007), pp. 40-57.


Literature

J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1104; E. Sint Nicolaas, ‘Drie “Indische kanonnen” en hun geschiedenis, Bulletin van het Rijksmuseum 55 (2007), pp. 40-57


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'circle of Laurens Oxsen, Gun, Batavia, 1667', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20018652

(accessed 21 mei 2026 20:26:04 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1104.
  • 2E. Sint Nicolaas, ‘Drie “Indische kanonnen” en hun geschiedenis, Bulletin van het Rijksmuseum 55 (2007), pp. 40-57.