Moreel erfgoed: koers houden in een tijd van ontwriching

Abstract

Moreel erfgoed gaat over al wat een land aan publieke moraal heeft verworven, zoals gelijke behandeling en het discriminatieverbod. De grondwet opent daarmee. Maar anders dan ‘cultureel erfgoed’ à la de Amsterdamse grachtengordel en de molens bij Kinderdijk is moreel erfgoed nog geen bekend begrip. Wel zetten nationale herdenkingen en vieringen publieke beginselen en deugden af en toe in de schijnwerpers. En de praktijk? In de halve eeuw rondom de millenniumwisseling ging veel op de helling. Dit vlot geschreven essay onderzoekt en ontleedt dat. Bas de Gaay Fortman schetst een context van bedreigd moreel erfgoed, zoekt aanknopingspunten voor de publieke moraal vandaag en betrekt die op de aanpak van de grote problemen van onze tijd. Vanuit die praktijk ijkt hij het begrip ‘moreel erfgoed’. Als hoogleraar Politieke economie richt Bas de Gaay Fortman (1937) zich al meer dan een halve eeuw op de dagelijkse spanning tussen macht en moraal. Van 1971 tot 1991 was hij lid van de Staten-Generaal. Hij was een succesvol lijsttrekker van de later in GroenLinks opgegane ppr. Onder het vermaarde kabinet-Den Uyl was hij als voorzitter van een regeringsfractie nauw betrokken bij de praktische politiek.