Pieter van Schelle (1749-1792), veelzijdig en verlicht

Uittreksel

Pieter van Schelle was een veelzijdige man. Hij schreef een opmerkelijk proefschrift over de mens als van nature vegetariër. Hij was een zorgzame stadsdokter in Leiden, maar hij schreef ook gedichten. Zijn 'heldinnenbrieven' werden door Bilderdijk bewonderd en uitgegeven. Na 1780 koos hij voor de democratische richting van het patriottisme. Via zijn gedichten en prozateksten in patriottische tijdschriften speelde hij een rol in de plaatselijke en landelijke politiek. In 1787 week hij met zijn gezin uit naar Duinkerken. Tijdens zijn ballingschap stichtte hij uitgeverij Van Schelle & Comp., die succesvol was zolang hij er leiding aan gaf. Daarnaast bleef hij schrijven: gedichten, vernieuwend proza en journalistiek werk. Met zijn politieke, maatschappelijke, godsdienstige en literaire ideeën en activiteiten past Van Schelle in de 'verlichte' sfeer van zijn tijd. Deze biografie belicht zijn bijzondere eigenschappen en zijn plaats in de tweede helft van de achttiende eeuw.