De vergeten minister-president: Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863)

Uittreksel

"In De vergeten minister-president beschrijft Hans Verbeek het leven en de loopbaan van de eerste minister-president van Nederland, Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863). Naast koning Willem II, Johan Rudolf Thorbecke en Dirk Donker Curtius was hij een belangrijke hoofdrolspeler in 1848, het jaar van de grondwetsherziening. Hij bekleedde als eerste Nederlandse politicus de functie van minister-president. Schimmelpennincks opvattingen over de grondwet verschilden wezenlijk van die van zijn zelfbenoemde 'vijand' Thorbecke. Maar het beeld dat Schimmelpenninck een verstokte conservatieve graaf was, die niets van grondwetswijzigingen wilde weten, wordt in deze biografie flink genuanceerd. Hij zag het 'Britse model' als voorbeeld voor de Nederlandse staatsinrichting en als leidraad voor een nieuwe grondwet in Nederland. Aan de hand van een nauwgezette reconstructie van de politieke en maatschappelijke gebeurtenissen in 1848 beschrijft dit boek de opkomst en ondergang van deze markante man, die behalve politicus ook directeur was van de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM) en diplomaat in Londen en Sint-Petersburg. In Londen ontwikkelde hij niet alleen zijn ideeën over de staatsinrichting, maar moest hij ook enkele langslepende conflicten tussen Engeland en Nederland over de koloniale politiek en de behandeling van slaafgemaakten in de Nederlandse koloniën beslechten. Gerrit Schimmelpenninck was een ambitieus, maar in zijn tijd miskend man. Bij zijn overlijden in 1863, vijftien jaar nadat hij minister-president was geweest, was hij vergeten in Den Haag, en werd hij verguisd door zijn eigen kinderen. Veel van zijn op de Britse praktijk gestoelde denkbeelden zijn later alsnog in de politieke praktijk omgezet. Deze wetenschappelijke biografie analyseert het succes én het falen van de eerste minister-president van Nederland."-- UvA-DARE.