Model van een lierspil

Rijkswerf Rotterdam, ca. 1830

Model van een kaapstander op een houten vloer. Het is een spil met een lier in de kop en vier pallen in de hiel tegen het teruglopen. De kop heeft een losse houten dekplaat versierd met een ster en zit vast aan de messing schacht, die met een vierkante hiel in de verstevigde vloer is gezet. De trommel is voorzien van een getand wiel onder de kop, dat aangedreven wordt door twee zwengels met rondsels in de kop; de trommel draait dus onder de kop. De trommel heeft zes klampen. Schaal 1:10 (schatting).

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-197
  • Afmetingenmodel: hoogte 16,5 cm x lengte 19 cm x breedte 17 cm, capsule: hoogte 22,5 cm x breedte 82,5 cm x diepte 22,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout en messing

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een lierspil

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-197

  • Beschrijving

    Model van een kaapstander op een houten vloer. Het is een spil met een lier in de kop en vier pallen in de hiel tegen het teruglopen. De kop heeft een losse houten dekplaat versierd met een ster en zit vast aan de messing schacht, die met een vierkante hiel in de verstevigde vloer is gezet. De trommel is voorzien van een getand wiel onder de kop, dat aangedreven wordt door twee zwengels met rondsels in de kop; de trommel draait dus onder de kop. De trommel heeft zes klampen. Schaal 1:10 (schatting).

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: Rijkswerf Rotterdam, Rotterdam
    • naar ontwerp van anoniem, Verenigd Koninkrijk
  • Datering

    • ca. 1830
    • ca. 1834
  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout en messing

  • Afmetingen

    • model: hoogte 16,5 cm x lengte 19 cm x breedte 17 cm
    • capsule: hoogte 22,5 cm x breedte 82,5 cm x diepte 22,5 cm

Toelichting

  • Dit type kaapstander was op Engelse schepen in gebruik, toen kltz. J.W. Moll voorstelde om de braadspillen van adviesbrikken van de Marine hiermee te vervangen in 1834.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie


Gerelateerde objecten

  • Gerelateerd


Duurzaam webadres


Rijkswerf Rotterdam

Model of a Capstan with a Winch

Rotterdam, United Kingdom, c. 1830

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-197


Entry

Construction model of a capstan, mounted on a base representing a wooden deck.

The capstan has a winch in the head and four pawls in the heel to prevent it from turning back. The head has a loose wooden cover ornamented with a star and is fixed to the brass spindle, which is set in the reinforced deck with a square heel. The barrel has a toothed wheel beneath the head, which is driven by two cranks with pinions inside the head. The barrel thus turns beneath the head. The barrel has six whelps.

This type of capstan had already been in use on British ships,1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 197. when Lieutenant Captain J.W. Moll proposed to introduce them for use on tenders (aviso brigs) in the Dutch Navy in 1834.2HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 27/5/1835 N30.

Scale (estimate) 1:10.


Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 197; J.H. Harland, Capstans and Windlasses: An Illustrated History of their Use at Sea, Piermont, NY, 2003, p. 50; A.J. Hoving, Message in a Model: Stories from the Navy Model Room of the Rijksmuseum, Florence, OR 2013, pp. 72-75


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Rotterdam, Model of a Capstan with a Winch, Rotterdam, c. 1834', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053535

(accessed 24 mei 2026 17:30:04 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 197.
  • 2HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 27/5/1835 N30.