Twee schilders in een prent van Gerard de Jode: over de betekenis van het schilderspalet en penseel in de beeldende kunst van de vroegmoderne Nederlanden

Abstract

Onderwerp van vier gravures (ca. 1570, inv.nr. RP-P-1991-55) is Vader Tijd. De moraal neergelegd in deze serie. Ingegaan wordt op beeldtraditie en symboliek, in het bijzonder op die van de schilder als secondant van vader Tijd. De betekenis van de schilder in deze allegorie. De ambachtelijke (beroeps)attributen palet en penseel blijken gefunctioneerd te heben als indelingscriterium in corporatieve organisaties als gilden, en ze blijken ook exponent te zijn van de status van de schilder, van zijn vakmanschap, van deugden als arbeidzamheid, kracht, volharding, verstand en vlijt. De ontwikkeling in de uitbeelding van de attributen in relatie met de virtuositeit - en dus de status - van de schilder. Het blijkt dat motieven achter de beoefening van de schilderkunst niet alleen van moralistisch-didactische, maar ook van financiële aard geweest zijn; uitweiding over de geringe explicitering van deze functie.