Over herhalingen in de schilderkunst: het probleem van reproductie

Abstract

Aangenomen wordt dat schilders als Ter Borch, textiel - satijn bijvoorbeeld - daarom zo goed wisten weer te geven, omdat zij dat materiaal direct naar model schilderden. Dat wordt door beide auteurs in twijfel getrokken. Er blijkt namelijk vaak nóg een stap gezeten te hebben tussen directe waarneming van het materiaal en het feitelijke schilderen er van: tekeningen. Uitgelegd wordt hoe afbeeldingen-op-papier, werktekeningen dus, door middel van spolveri (ponsgaatjes) werden overgebracht op doek of paneel. En hoe dat in zijn werk ging met kwadraatnetten, timmermanshaken en machines als de pantograaf.