Jan van Gijsen (1668-1722): een journalistieke broodpoëet in de Jordaan

Abstract

"Eind zeventiende eeuw verruilde Jan van Gijsen (1668-1722) zijn geboortestad Haarlem voor de Amsterdamse Jordaan en enige jaren later zijn beroep van wever voor dat van schrijver. Voortaan zou hij zijn brood verdienen met de pen. Hij begon met verzen over de actualiteit voor de Antwerpse courant, maar zijn journalistieke ambities kregen pas echt de ruimte in zijn eigen wekelijkse 'Amsterdamsche Merkurius' (1710-1722), 's lands eerste nieuwsblad op rijm. Dat leverde hem vrienden, maar ook vijanden op: Wat een vlerk! riepen geleerde dicht-kundige heren. Geld verdienen met dichten, we zullen hem leren! Maar Jan zette door en rijmde merkuren, en bleef onvervaard zijn dichtpen verhuren. Kijk! riepen gewone mensen, wat fijn, een heus nieuwsblaadje - zonder Latijn! Dus Jan zette door en rijmde merkuren, al kreeg hij nog jarenlang veel te verduren. Deze biografie over Van Gijsen is grotendeels gebaseerd op diens geschriften, waaruit hij naar voren komt als een veel geplaagd, maar zelfbewust broodschrijver die moest sappelen voor zijn centen." -- Provided by publisher.

Contents

Drukkers, lezers en schrijvers rond 1700 -- Leven van de pen -- 1668-1699 : Haarlemse jaren -- 1700-1710 : eerste jaren in Amsterdam -- Aanloop tot een schrijverscarrière -- 1710 : het beslissende jaar -- De broodpoëet : dichten voor particulieren -- De broodpoëet als journalist -- 1710-1712 : private toestanden -- 1711 : de grote wederlegger -- 1711-1712 : een navolger en een nijdas -- 1712 : kluchtspeldichter -- Vrienden en vijanden -- 1713-1716 : na de Vrede van Utrecht -- 1713-1717 : ingrijpende gebeurtenissen -- 1718 : de Merkurius als twistappel -- 1718-1719 : kleine kinderen worden groot -- 1719 : beroepsincidenten -- 1720-1722 : laatste jaren -- Post mortem -- Nawoord.