Gerhard Pels Rijcken: zeeofficier en minister in de negentiende eeuw

Abstract

"Gerhard Pels Rijcken (1810-1889) leefde in een eeuw van ongekende technische vooruitgang, ingrijpende economische veranderingen en internationale krachtmetingen. In de eerste helft van de negentiende eeuw deed Gerhard als zeeofficier dienst op de nog overwegend zeilende oorlogsvloot. Lange zeereizen boden hem de gelegenheid waardevolle contacten te leggen met collega-officieren onder wie prins Hendrik, de derde zoon van koning Willem II. Halverwege de eeuw dwongen de Amerikanen met hun oorlogsschepen het Japanse keizerrijk tot de openstelling van havens. De Japanse machthebbers ondervonden de urgentie om de enorme technische achterstand van hun al 200 jaar in isolement verkerende land in te lopen. Nederland zag als traditionele handelspartner kans om een gidsfunctie te vervullen en besloot het stoomoorlogsschip Zr.Ms. Soembing aan Japan te schenken. De commandant van dit stoomoorlogsschip tijdens de overtocht van Nederlands-Indië naar Nagasaki was Gerard Pels Rijcken. Het schip werd gretig door Japan als geschenk aanvaard evenals het aanbod om een door Pels Rijcken geleid Nederlands detachement enkele jaren onderwijs te laten verzorgen. Na terugkeer in Nederland werd Gerhard Pels Rijcken betrokken bij de politiek beladen modernisering van de marine. Uiteindelijk werd hij minister in het spraakmakende conservatieve kabinet Van Zuylen van Nijevelt dat tot twee keer toe heftig met het parlement botste over democratische beginselen. Oplopende spanningen in de Europese politiek bezorgden Pels Rijcken niettemin de benodigde ruimte en middelen om een radicale omwenteling in de Nederlandse militaire scheepsbouw te bewerkstelligen"-- Provided by publisher.