Frans Duitse oorlog 1870-1871: de moeder van de Grote Oorlog

Abstract

Frans-Duitse Oorlog is het eerste deel van de serie Oorlogsdossiers over oorlogen in Europa die de gang van de geschiedenis bepaalden. Ook voor Nederland. Oorlogen waarvan vaak nog veel terug te vinden is in het landschap, in monumenten en in musea. Oorlogen die soms honderdduizenden, zelfs miljoenen doden kostten. Zoals ook de Frans-Duitse Oorlog van 1870-1871 ofwel de ‘Moeder van de Grote Oorlog’. De Eerste Wereldoorlog is niet te begrijpen zonder kennis van juist deze Frans-Duitse Oorlog. Hij verdween echter toch uit de collectieve herinnering in ons land. Overschaduwd door de Eerste Wereldoorlog raakten feiten als het sneuvelen van een kwart miljoen soldaten en het sterven van een half miljoen burgers voor velen in de vergetelheid. Het was deze oorlog die diepe haat tegen de Duitsers aanwakkerde in Frankrijk. Het Franse verlies van Elzas-Lotharingen lokte later mede de Eerste Wereldoorlog uit. Vergeten is dat Straatsburg – nu de zetel van het Europees Parlement en symbool van vreedzame Europese samenwerking – toen voor een groot deel verwoest werd. In deze oorlog leerde men de verwoestende kracht van machinegeweren en Krupp-kanonnen kennen. De luchtoorlog kreeg een pril begin door de inzet van ballonnen. De Frans-Duitse Oorlog leidde ook tot verbetering van de Nederlandse defensie. Vier forten werden vlak voor en tijdens deze oorlog toegevoegd aan de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Onze gebrekkige defensie maakte echter duidelijk dat ons neutrale land geen schijn van kans had gemaakt als het betrokken was geraakt bij de oorlog. Nog voor er in mei 1871 vrede werd gesloten, verloren duizenden mensen het leven tijdens de Commune van Parijs, een grote maar mislukte sociale revolutie die de klassentegenstellingen in volgende decennia accentueerde en vergrootte. Kortom, redenen te over om meer over deze oorlog te weten te komen.