De Chinezen in Suriname: een geschiedenis van immigratie en aanpassing, 1853-2000 = Sulinan Hua ren

Abstract

"In 1971 werd voor het eerst een uitgebreide studie gepresenteerd van de zogenaamde 'contractemigratie' van Chinezen naar Suriname in de jaren 1853-1870. Dit was de Leidse doctoraalscriptie De migratie van Chinezen naar Suriname van J.C. Ankum-Houwink, die nooit is gepubliceerd. Wel heeft de onderzoekster deze scriptie omgewerkt tot een drietal artikelen en gebruikt bij de samenstelling van het onderdeel Chinezen in de in 1977 uitgegeven Encyclopedie van Suriname. In 1982 voltooide ook S.J.T. Jong een doctoraalscriptie over de Chinese contractemigratie. Hierin schonk zij tevens enige aandacht aan de zgn. 'vrije emigratie' van Chinezen naar Suriname na 1870 en aan de sindsdien veranderende positie van de Chinese bevolkingsgroep in de Surinaamse samenleving. Ook die studie is nooit gepubliceerd. Nadien is over de vroege Chinese emigratie nog een aantal artikelen verschenen in tijdschriften, dagbladen, verzamelbundels en meer algemene werken over Suriname. Het onderwerp wordt daarin evenwel slechts beknopt behandeld en/of er worden maar enkele aspecten nader in toegelicht. Een en ander deed ons besluiten een uitgebreid overzicht samen te stellen van het verloop van de emigratie. Voor dat doel hebben wij de genoemde scripties en de artikelen van Ankum-Houwink min of meer samengevoegd, waarbij tevens is gerefereerd aan een aantal andere, daarin niet genoemde oudere bronnen. Latere publicaties gebruikten wij voor zover die nieuwe inzichten boden, dan wel een relevante aanvulling vormden op het oudere materiaal (onder meer wat betreft de ontwikkelingen na 1870). Al doende ontstond bij ons de wens het overzicht uit te breiden tot de ontwikkelingen--indertijd al door Jong kort beschreven--die zich in de late 19e eeuw en in de 20e eeuw binnen de Chinese bevolkingsgroep in Suriname hebben voorgedaan. Veel aspecten daarvan bleken--vaak fragmentarisch--in allerlei oudere publicaties te zijn behandeld en later, vooral na 1980, uitgebreider in een betrekkelijk groot aantal artikelen en andere bronnen. Wij stelden ons ten doel een systematisch overzicht te presenteren van deze vele noties en bevindingen. Daarbij wilden wij tevens een uitgebreide lijst samenstellen van alle ons bekende boeken, artikelen, rapporten en andere bronnen die--geheel of ten dele--betrekking hebben op de Chinese bevolking in Suriname. Zodoende zou een soort compendium moeten ontstaan dat de materie toegankelijk zou maken voor een breed publiek en uitgangspunten zou bieden voor onderzoekers die bepaalde aspecten nader wilden bestuderen. Met deze doelstelling voor ogen hebben wij het ons bekende materiaal geordend aan de hand van een aantal themata. Centraal staan hierbij diverse demografische, economische, politieke, maatschappelijke en culturele aspecten, en de veranderingen die zich dienaangaande binnen de Chinese bevolkingsgroep hebben voorgedaan sedert het begin van de Chinese immigratie in Suriname. Ook informele aspecten--meestal niet direct waarneembaar en niet gemakkelijk te doorgronden--komen daarbij aan de orde, met name zoals die tot uitdrukking komen in de Surinaamse letteren, jeugdlectuur en andere kunstvormen."-- Preface (pages v-vi).