Brueghel en tijdgenoten: kunst als verborgen verzet?

Abstract

De woelige zestiende eeuw trok niet alleen diepe voren door de Nederlandse samenleving, maar liet ook duidelijk zijn sporen na in de kunst. De beeldenstorm, de Spaanse bezetting, de opstand, soms zien we er bewijs van. Waarom dragen die Romeinse legionairs op Brueghels Kruisdraging Spaanse helmen? En wat doet die opvallende Habsburgse adelaar op hun vlag? Die staat toch voor het juk dat we willen afwerpen? En die halve maantjes en Turkse hangsnorren op Brueghels Bekering van Saulus? Het kan niet anders dan dat er een diepe betekenis achter zit. Waren de kunstenaars van de Nederlandse renaissance stiekem verzetshelden? Of toch pragmatici die zich voegden naar hun opdrachtgevers? We volgen hun spoor vanaf het einde van de middeleeuwen in luxe getijdenboeken, via vele werken van Pieter Brueghel II ('de jonge') tot de grote kunstenaars van de Vlaamse Barok in de zeventiende eeuw.00Exhibition: Bonnefantenmuseum, Maastricht, The Netherlands (01.12.2020-31.03.2021)