Model of a Lifting Screw

Nederlandsche Stoomboot Maatschappij Fijenoord, c. 1857

Model van een schroefkoker tussen achtersteven en roersteven, met een deel van de kiel en de achterapostelen. Het schroeflichttoestel bestaat uit een los frame met een schroef, dat in de koker op en neer gehesen kan worden aan een touw, dat loopt over een schijf boven in de schroefkoker en een schijf in het schroefraam. De schroef is een Mangin-schroef, een vierbladige propellor, samengesteld uit twee tweebladige schroeven die in parallelstand gezet kunnen worden voor het lichten. De schroef wordt ontkoppeld door de as het schip in te trekken. De verticale rails tegen de achtersteven en de schroefsteven waarover het schroefraam beweegt, zijn voorzien van tanden; hierin vallen pallen van het schroefraam die het terugglijden voorkomen. De pallen kunnen worden teruggehouden, zodat het schroefraam kan zakken. Balken tegen de stevens houden het schroefraam omlaag en dienen voor het lichten verwijderd te worden. Schaal 1:10 (schatting).

  • Artwork typedemonstration model
  • Object numberNG-MC-565
  • Dimensionsheight 114 cm x width 45 cm x depth 28 cm
  • Physical characteristicswood, brass and rope

Identification

  • Title(s)

    Model of a Lifting Screw

  • Object type

  • Object number

    NG-MC-565

  • Description

    Model van een schroefkoker tussen achtersteven en roersteven, met een deel van de kiel en de achterapostelen. Het schroeflichttoestel bestaat uit een los frame met een schroef, dat in de koker op en neer gehesen kan worden aan een touw, dat loopt over een schijf boven in de schroefkoker en een schijf in het schroefraam. De schroef is een Mangin-schroef, een vierbladige propellor, samengesteld uit twee tweebladige schroeven die in parallelstand gezet kunnen worden voor het lichten. De schroef wordt ontkoppeld door de as het schip in te trekken. De verticale rails tegen de achtersteven en de schroefsteven waarover het schroefraam beweegt, zijn voorzien van tanden; hierin vallen pallen van het schroefraam die het terugglijden voorkomen. De pallen kunnen worden teruggehouden, zodat het schroefraam kan zakken. Balken tegen de stevens houden het schroefraam omlaag en dienen voor het lichten verwijderd te worden. Schaal 1:10 (schatting).

  • Part of catalogue

Creation

  • Creation

    model maker: Nederlandsche Stoomboot Maatschappij Fijenoord, Rotterdam

  • Dating

    c. 1857

  • Search further with

Material and technique

  • Physical description

    wood, brass and rope

  • Dimensions

    height 114 cm x width 45 cm x depth 28 cm

Explanatory note

  • De voorgestelde schroef werd in 1858 beproefd op het schroefstoomschip 4de klasse Vesuvius, lang 43 m, gebouwd in Vlissingen in 1857-1858 door L.K. Turk. De bladen van de Mangin-schroef zijn smaller dan die van een gewone tweebladige schroef, waardoor het gat van de schroefkoker minder groot hoeft te zijn.

This work is about

  • Subject

Acquisition and rights

  • Copyright

    Public domain

  • Provenance

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentation

  • Bruno Johannes Tideman, Verhandeling over de scheepsbouwkunde als wetenschap, zamengesteld vooral met het oog op het geheel stelselmatig ontwerpen van stoomschepen, voor oorlogs-marine en koopvaardij, 1859, p. 257.

Persistent URL

Questions?

Do you spot a mistake? Or do you have information about the object? Let us know!

Nederlandsche Stoomboot Maatschappij Fijenoord

Model of a Lifting Screw

Rotterdam, c. 1857

Conservation

  • Ab Hoving, maart 2012: minor repairs

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-565

Entry

Model of the well of a lifting screw between sternpost and rudder post.

In the well, a propeller is hung in a frame, which can be lifted by means of a rope running over a sheave in the frame and one at the top of the screw well.

The screw is a four-blade propeller composed of twin, two-blade screws which can be set in a parallel position for lifting. The fore screw can be disengaged by pulling the shaft into the ship. The vertical rails against sternpost and rudder post controlling the ascent have teeth for the ratchets of the screw frame, which prevent the frame from falling back. The ratchets have to be released to lower the screw. When in the downward position the frame is locked with vertical beams set against the rudder post and sternpost.

This model was presented to the Navy by the Nederlandsche Stoomboot Maatschappij Fijenoord in Rotterdam.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 565. The screw was tested in 1858 on the Fourth Rate screw steamer Vesuvius, 43 metres long, built by Lambertus Katharinus Turk (1811-1873) in Flushing from 1857 to 1858.2A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 69.

Scale (estimate) 1:10.

Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 565; B.J. Tideman, Verhandeling over de scheepsbouwkunde als wetenschap. Zamengesteld vooral met het oog op het geheel stelselmatig ontwerpen van stoomschepen, voor oorlogs-marine en koopvaardij, s.l. 1859, p. 257; A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 69; J. Holtrop et al., ‘Schroefvoortstuwing. Een 19e eeuwse technische uitdaging’, Scheepshistorie 17 (2014), pp. 48-71

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Nederlandsche Stoomboot Maatschappij Fijenoord, Model of a Lifting Screw, Rotterdam, c. 1857', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053817

(accessed 24 mei 2026 00:06:48 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 565.
  • 2A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 69.